Quantum Encryptiebedreiging: Dringende waarschuwing van Google over SNDL-aanvallen

Google heeft misschien wel de meest ingrijpende cybersecuritywaarschuwing van het jaar afgegeven. Kent Walker, President Global Affairs bij Alphabet en Google, was duidelijk: huidige encryptiesystemen zijn kwetsbaar voor quantumcomputers en tegenstanders maken daar nu al misbruik van — alleen niet op de manier die je misschien verwacht.

De kernboodschap? Stop met quantumdreigingen als een toekomstig probleem te zien. Ze zijn er nu al.

Belangrijkste inzichten

1. “Store Now, Decrypt Later”-aanvallen zijn al aan de gang. Google bevestigde dat tegenstanders actief versleutelde data verzamelen — financiële gegevens, bedrijfsgeheimen, geclassificeerde communicatie — in de hoop dat toekomstige quantumcomputers de huidige encryptie kunnen kraken. Dit is geen theoretisch risico meer; het is een lopende inlichtingenverzamelingscampagne die zich nu al op organisaties richt.
2. Google heeft zijn post-quantum migratie al afgerond. Google heeft de sleuteluitwisseling voor intern verkeer gemigreerd naar ML-KEM, de post-quantum standaard die NIST in augustus 2024 heeft vastgesteld, en alle Google-diensten gebruiken nu standaard quantum-resistente sleuteluitwisseling. De afgeronde migratie van het bedrijf haalt het argument “het is nog niet haalbaar” onderuit en zet druk op andere ondernemingen om te volgen.
3. Het Quantum Executive Order van het Witte Huis heeft een groot blinde vlek. Het conceptbesluit over quantumtechnologie verplicht federale instanties om de National Quantum Strategy te updaten, maar laat naar verluidt bepalingen over post-quantum cryptografie achterwege. De beleidsaanbevelingen van Google lijken bedoeld om dat gat te vullen, met een oproep tot PQC-adoptie in kritieke infrastructuur, cloud-first modernisering en wereldwijde standaardisatie.
4. 91 procent van de organisaties heeft geen post-quantum stappenplan. Onderzoek aangehaald door Google Cloud toont aan dat slechts 9 procent van de organisaties een plan heeft om over te stappen op quantum-resistente encryptie. Omdat overheidscontracten naar verwachting vanaf 2026 PQC-naleving zullen vereisen en analisten een venster van 12 tot 24 maanden inschatten om überhaupt te beginnen met migreren, is de kloof in paraatheid enorm.
5. Bestaande compliance frameworks zullen PQC afdwingen zonder nieuwe regels. Regelgeving zoals HIPAA, PCI DSS en SOX vereist nu al “redelijke” beveiligingsmaatregelen, en de definitie van redelijk zal verschuiven zodra post-quantum standaarden breed beschikbaar zijn. Organisaties die blijven vertrouwen op klassieke encryptie lopen risico op non-compliance onder bestaande kaders — hetzelfde patroon als bij het uitfaseren van TLS 1.0 en 1.1.

“Store Now, Decrypt Later” gebeurt nu al

Laten we beginnen met het meest verontrustende deel van Google’s aankondiging, want dat verdient directe aandacht. Kwaadwillenden verzamelen op dit moment actief versleutelde data. Financiële gegevens, bedrijfsgeheimen, geclassificeerde overheidscommunicatie — alles wordt opgezogen en opgeslagen, in de verwachting dat quantumcomputers die de huidige encryptie kunnen breken uiteindelijk beschikbaar komen.

Deze aanvalsmethode heeft een naam binnen de cybersecuritywereld: “store now, decrypt later” (SNDL). En het is geen hypothetisch scenario. Google bevestigde dat deze campagnes al plaatsvinden.

Denk daar eens over na. Elk stukje gevoelige data dat jouw organisatie vandaag verstuurt, versleuteld met huidige standaarden, kan ergens in de opslag van een tegenstander liggen te wachten. De encryptie is nog niet gekraakt — maar men gokt erop dat dit wel gaat gebeuren, en mogelijk sneller dan velen denken.

Walker was duidelijk: “Een cryptografisch relevante quantumcomputer is niet altijd nog tien jaar weg.” Die formulering is bewust gekozen. Jarenlang was de tijdlijn van quantumdreiging een bewegend doelwit, telkens ver genoeg in de toekomst om niets te hoeven doen. Google zegt nu dat die houding niet langer acceptabel is.

Dit is een duidelijke verandering van toon van een van ’s werelds grootste technologiebedrijven. En het zou moeten veranderen hoe elke CISO en compliance officer naar hun encryptiestappenplan kijkt.

Wat Google daadwerkelijk heeft gedaan

Het is belangrijk om te benadrukken dat Google niet alleen waarschuwt — ze nemen ook zelf actie. Het bedrijf kondigde aan op schema te liggen om zijn post-quantum cryptografie (PQC) migratie af te ronden binnen de door NIST aanbevolen richtlijnen. Concreet heeft Google de sleuteluitwisseling voor intern verkeer al gemigreerd naar ML-KEM, de belangrijkste post-quantum standaard die NIST in augustus 2024 heeft vastgesteld.

Alle Google-diensten en geselecteerde Google Cloud-native diensten gebruiken nu standaard quantum-resistente sleuteluitwisseling. Dat is een enorme infrastructuurwijziging, en het feit dat ze deze migratie hebben afgerond, geeft hun waarschuwing extra gewicht. Wanneer een bedrijf dat een enorm percentage van het wereldwijde internetverkeer verwerkt zegt “wij hebben dit gedaan, en jij moet dat ook”, heeft dat meer geloofwaardigheid dan een leverancier die een product probeert te verkopen.

ML-KEM (Module-Lattice-Based Key-Encapsulation Mechanism), voor wie niet diep in de cryptografische details zit, is een van de algoritmen die NIST heeft geselecteerd als onderdeel van het jarenlange standaardisatieproces voor post-quantum cryptografie. Het is ontworpen om bestand te zijn tegen aanvallen van zowel klassieke als quantumcomputers, waardoor het in theorie een directe vervanging is voor huidige sleuteluitwisselingsmechanismen. In de praktijk is het migreren van bedrijfsinfrastructuur naar nieuwe cryptografische standaarden zelden eenvoudig, en precies daarom zijn de tijdlijnen van Google zo ambitieus.

Het beleidsgat waar niemand over praat

Hier wordt het interessant vanuit het perspectief van naleving van regelgeving. Het Witte Huis werkt momenteel aan een executive order over quantumtechnologie met de titel “Ushering In The Next Frontier Of Quantum Innovation.” Op papier klinkt dat allesomvattend. Het conceptbesluit vraagt meerdere federale instanties om de National Quantum Strategy te updaten en nieuwe quantumcomputercapaciteiten te ontwikkelen voor wetenschappelijke toepassingen.

Maar er is een opvallende omissie: het concept zou geen bepalingen bevatten die specifiek gericht zijn op post-quantum cryptografie. Dat is een behoorlijk grote blinde vlek. Je zou verwachten dat een executive order over quantuminnovatie het meest urgente beveiligingsprobleem van die technologie zou adresseren, maar dat gebeurt blijkbaar niet — althans nog niet.

De beleidsinzet van Google lijkt er juist op gericht dat gat te vullen. Walker schetste vijf aanbevelingen voor beleidsmakers die eerder lezen als een stappenplan dan als suggesties voor het executive order. Onder andere: het stimuleren van brede PQC-adoptie (vooral voor kritieke infrastructuur zoals energienetten en zorgprocessen), cloud-first modernisering om snellere cryptografische updates mogelijk te maken, AI-systemen vanaf het begin bouwen met post-quantum cryptografie, en wereldwijde fragmentatie in standaardisatie voorkomen.

Dat laatste punt over fragmentatie verdient extra aandacht. Als verschillende landen incompatibele post-quantum standaarden invoeren, ontstaat er enorme frictie voor wereldwijde handel en data-uitwisseling. We hebben dit al gezien bij privacywetgeving — GDPR, CCPA, China’s PIPL en tientallen andere wetten zorgen voor een complex en duur compliance-landschap. Als dat patroon zich herhaalt bij cryptografische standaarden, is dat nog veel problematischer, omdat encryptie nog fundamenteler is voor digitale systemen.

Slechts 9 procent heeft een plan

Misschien wel het meest alarmerende cijfer uit Google’s aankondiging: volgens onderzoek aangehaald door Google Cloud heeft slechts 9 procent van de organisaties momenteel een post-quantum stappenplan.

Negen procent.

Dat cijfer zou iedereen die verantwoordelijk is voor bedrijfsbeveiliging of naleving van regelgeving moeten verontrusten. Analisten schatten het migratievenster op ongeveer 12 tot 24 maanden om te starten met de transitie. Niet afronden — starten. En toch is de overgrote meerderheid van de organisaties nog niet eens begonnen met plannen.

Jennifer Fernick, Senior Staff Security Engineer bij Google Cloud, benadrukte de urgentie rondom digitale handtekeningen: “Hoe sneller we deze handtekeningen kunnen beveiligen, hoe veerkrachtiger het fundament van vertrouwen in de digitale wereld wordt.” Ze heeft gelijk. Digitale handtekeningen vormen de basis van alles: van software-updates tot financiële transacties en identificatiebewijzen. Als die handtekeningen vervalst kunnen worden door een quantum-capabele tegenstander, valt de hele keten van digitaal vertrouwen uiteen.

Vanuit compliance-perspectief levert dit een lastige dynamiek op. CISA heeft al federale richtlijnen uitgevaardigd waarin technologiecategorieën worden aangewezen waar post-quantum cryptografie breed beschikbaar is, en overheidscontracten zullen naar verwachting vanaf 2026 PQC-naleving verplicht stellen. Als jouw organisatie zaken doet met de federale overheid — of onder kaders als FedRAMP, CMMC of ITAR valt — is de boodschap duidelijk. PQC-vereisten komen eraan, waarschijnlijk sneller dan de meeste inkoop- en IT-teams verwachten.

Waarom dit verder gaat dan overheidscontracten

Maar de gevolgen voor compliance reiken veel verder dan alleen federale contracten. Kijk naar de regelgevingskaders die nu al “redelijke” of “passende” beveiligingsmaatregelen vereisen — HIPAA, PCI DSS, SOX, diverse staatsprivacywetten. De definitie van wat “redelijk” is, zal verschuiven zodra post-quantum standaarden beschikbaar en breed geadopteerd zijn.

Het idee is als volgt: zodra NIST de PQC-standaarden heeft vastgesteld (wat nu het geval is) en grote technologieaanbieders ze hebben geïmplementeerd (zoals Google nu heeft gedaan), wordt het steeds moeilijker om vol te houden dat uitsluitend vertrouwen op klassieke encryptie een redelijke beveiligingsstatus is. Toezichthouders hoeven geen nieuwe regels te schrijven; ze zullen bestaande regels gewoon anders interpreteren.

Precies zo zijn encryptievereisten eerder geëvolueerd. Toen TLS 1.0 en 1.1 werden uitgefaseerd, raakten organisaties die ze bleven gebruiken buiten de PCI DSS-naleving — niet omdat er een nieuwe regel kwam, maar omdat de standaard voor “sterke cryptografie” veranderde. Verwacht hetzelfde patroon bij post-quantum cryptografie.

Voor organisaties die gevoelige data beheren met lange bewaartermijnen — denk aan zorgdossiers, financiële data, intellectueel eigendom, juridische documenten — voegt de SNDL-dreiging een extra dimensie toe. Data die vandaag versleuteld wordt, moet mogelijk 10, 20 of 30 jaar vertrouwelijk blijven. Als er binnen dat tijdsbestek een quantumcomputer komt die huidige encryptie kan breken, heb je te maken met een retroactief datalek. De data was al gestolen; je wist alleen niet dat deze blootlag.

Wat moeten organisaties nu doen?

Het praktische advies is niet ingewikkeld, al is de uitvoering dat vaak wel. Begin met een cryptografische inventarisatie. Je moet weten welke encryptie-algoritmen je systemen nu gebruiken, waar ze worden toegepast en hoe diep ze zijn ingebed. Dit is lastiger dan het lijkt — de meeste organisaties hebben encryptie verspreid over applicaties, databases, API’s, VPN-tunnels, e-mailsystemen en opslaglagen zonder centraal overzicht.

Ten tweede: begin met het evalueren van post-quantum oplossingen van je bestaande leveranciers. Veel grote cloudproviders en beveiligingsleveranciers bieden al PQC-ondersteuning of hebben het op hun korte termijn roadmap staan. Als je infrastructuur grotendeels cloudgebaseerd is, profiteer je mogelijk van upgrades die je provider doorvoert — maar je moet dat verifiëren, niet aannemen.

Ten derde: geef prioriteit aan je meest gevoelige en langstlevende data. Niet alles hoeft tegelijk gemigreerd te worden. Data die decennia vertrouwelijk moet blijven (patiëntendossiers, defensiegerelateerde informatie, bedrijfsgeheimen) moet vooraan staan, juist vanwege de SNDL-dreiging.

En ten vierde: betrek je compliance- en juridische teams nu al. Wacht niet op een expliciet regelgevend vereiste. Organisaties die proactief starten met hun PQC-migratie staan straks veel sterker dan partijen die pas na een compliance-deadline in actie komen.

Het grotere plaatje

De waarschuwing van Google maakt deel uit van een bredere verschuiving die de afgelopen twee jaar in gang is gezet. NIST heeft in augustus 2024 zijn eerste post-quantum standaarden vastgesteld. De NSA heeft eigen tijdlijnen gepubliceerd voor de overgang van nationale veiligheidssystemen naar quantum-resistente cryptografie. CISA geeft richtlijnen uit. En nu verklaart het grootste technologiebedrijf ter wereld publiekelijk dat de dreiging niet theoretisch is, maar op handen is.

Het gesprek over quantumcomputing en beveiliging is verschoven van academische conferenties en specialistische werkgroepen naar bestuurskamers en toezichthoudende instanties. Die overgang ging sneller dan velen verwachtten, en de kloof tussen bewustzijn en actie blijft enorm.

Of je nu een CISO bent die een businesscase voor PQC-investeringen bouwt, een compliance officer die toekomstige regelgevingsrisico’s in kaart brengt, of een IT-leider die je cryptografische infrastructuur evalueert — de tijd van afwachten is voorbij. Google heeft dat nu duidelijk gemaakt. En met slechts 9 procent van de organisaties die überhaupt een stappenplan hebben, is het competitieve en regelgevende voordeel van vroeg handelen aanzienlijk.

De quantumklok tikt. De vraag is of jouw organisatie klaar is als hij afloopt.